آیا به وجود آمدن انگیزه درس خواندن در شما  سخت است؟ (ایجاد انگیزه برای درس خواندن کنکور) بهتر است با واقعیت مواجه شویم: فکر فقط یک بار دیگر چرخیدن در شبکه‌های اجتماعی و گذراندن چند دقیقه‌ای بیشتر در اینترنت قطعاً وسوسه انگیز است، ولی امتحانات هم نزدیک است. احساس استرس شما نیز احتمالاً در حال افزایش است و شما نمی‌دانید که باید از کجا شروع کنید. هر چه اضطراب شما بیشتر می‌شود، تصمیم برای آغاز به درس خواندن هم سخت‌تر می‌شود. اگر این وضعیت، همان شرایطی است که در آن گرفتار شده‌اید، حتماً به نکاتی که در اینجا گفته می‌شود عمل کنید؛ چون به کارتان می‌آید. در مقاله نحوه انگیزه پیدا کردن برای درس خواندن به چند نکته که دانش‌آموزان موفق برای درس خواندن به کار می‌بندند تا در خود انگیزۀ درس خواندن ایجاد کنند، می‌پردازیم:    

۱ . دلایل اصلی حواس پرتی خود را پیدا کنید نداشتن تمرکز و انگیزه، یک مشکل پیچیده است که میتواند دلایل فراوانی داشته باشد. ممکن است به خود قبولانده باشید که پرداختن به این حجم از دروس، از توانایی شما خارج است. گاهی نیز درس نخواندن، راهی است برای افراد تا علیه معلم یا والدین خود عصیان کنند. شاید هم فکر میکنید که مطالب دروس خسته کننده است یا آن قدر حجم دروس زیاد است که نمیدانید از کجا شروع کنید، و بالاخره امکان دارد که شما منتظر آن زمان خاص و مناسب برای شروع درس خواندن باشید. فهمیدن دلیل اصلی نداشتن انگیزه و به تعویق انداختن درس خواندن، اولین قدم برای ایجاد انگیزه است. زمانی را صرف تفکر در این مورد کنید. انجام این کار به شما اجازه خواهد داد که بفهمید کدام یک از موارد زیر مىتواند به شما کمک کند تا براى ایجاد انگیزه بیشتر از آن بهره ببرید. 

۲٫ مطالب را به بخش‌های کوچک‌تر تقسیم کنید یکی از دلایل اصلی نداشتن انگیزه و فرار از درس، این است که حجم مطالب درسی به نظر بسیار زیاد میآید.   برای همین، بهتر است که مطالب را به بخشهای کوچکتری تقسیم کنید و برنامهریزی کنید که در هر روز مقدار مشخصی از این بخشهای کوچکتر را مطالعه کنید؛ بنابراین، شما دیگر یک دفعه با حجم بالایی از مطالب درسی مواجه نخواهید بود، بلکه یک مجموعه از بخشهای کوچکتر و با مدیریت آسانتر را مقابل خود خواهید داشت. این بخشهای کوچکتر، بسته به حجم مطالب درسی، میتواند شامل تنها چند صفحه یا چند بخش از مطالب درسیتان یا حتی چندین بخش مختلف از دروس متفاوت باشد. 

۳٫ به خود پاداش دهید هر بار که مطالب تقسیمبندی شده را طبق برنامه تان مطالعه کردید، مدت زمان کوتاهی را به عنوان پاداش و استراحت برای خود در نظر بگیرید. این زمان را میتوانید به انجام بازی مورد علاقه خود، قدم زدنی کوتاه یا حتی به موسیقی اختصاص دهید.   بخش پاداش دهی به خودتان، نقش بسزایى را در تکنیک تقسیم بندی دروس به بخشهای کوچک‌تر ایفا میکند.

۴٫ یک قاعده درسی برای خود ایجاد کنید ما مخلوقاتِ عاداتمان هستیم. اگر ایجاد انگیزه درس خواندن، برای شما یک چالش است، ایجاد یک قاعده کلی میتواند به شما در این زمینه کمک کند. عادات، بسیار قدرتمند هستند و به محض اینکه یک قاعده درسی در شما ایجاد شود، خارج شدن از این قاعده و فرار از درس، نسبت به پیش، برایتان بسیار مشکل تر خواهد شد. برای ایجاد یک قاعده درسی، اولین قدم، بنیان گذاشتن یک برنامه درسی منسجم است. به یاد داشته باشید که عادات، یکشبه به وجود نمیآیند و تحقیقات نشان داده است که حداقل حدود ۲۰ روز طول میکشد تا کاری تبدیل به عادت شود؛ پس برای اینکه درس خواندن را به یک عادت تبدیل کنید، باید برای آن، وقت و انرژی صرف کنید.

۵٫ دلیل اینکه چرا می‌خواهید نمرات بالا و نتایج خوبی را کسب کنید برای خود مشخص کنید یکی از راههای ایجاد انگیزه، شفاف کردن دلایل درس خواندن و گرفتن نمرات خوب برای خودتان است. فهرستی از دلایل خود برای رسیدن به موفقیتهای درسیتان را تهیه کنید. از جمله دلایل شما میتواند موارد زیر باشد: – من میخواهم با درس خواندن پیشرفت کنم. – میخواهم به دانشگاه خوبی وارد شوم. –  میخواهم در رشته مورد علاقه خودم درس بخوانم. – میخواهم شغل مورد علاقه خود را در آینده داشته باشم. – میخواهم برای خود و خانوادهام در آینده درآمد خوبی داشته باشم. – میخواهم به خودم ثابت کنم که آنچه را که میخواهم، میتوانم به دست آورم.  – میخواهم در آینده، هیچ گونه پشیمانی در زندگی‌ام نداشته باشم.  فهرست خود را تهیه کنید و آن را روی میز کارتان قرار دهید، و هرگاه احساس کردید که در حال از دست دادن انگیزه خود هستید، به فهرستتان مراجعه کنید و آن را یک بار دیگر بخوانید.

۶٫ برای سازمان‌دهی به مطالب، از ترسیم نقشه ذهنی استفاده کنید  بسیاری از مواقع توصیه میشود که برای خلاصه کردن مطالب، از تهیه فهرست خطی استفاده شود، ولی گاهی ایجاد نقشه ذهنی برای درس خواندن، از خلاصه کردن مطالب به صورت فهرست خطى هم مؤثرتر است؛ زیرا نقشههای ذهنی، با ساختار شعاعی که دارند و خطوطی که برای خلاصه مطالب در آنها به کار برده میشود، به خوبی آنچه را  که در مغز شما در مورد یک موضوع خاص اتفاق میافتد، ترسیم می‌کنند. انجام این کار، به خاطر سپردن یک موضوع را برای شما بسیار آسانتر میکند و دسترسی به خلاصه مطالبی را  که پیش از این مطالعه کردهاید و مىخواهید دوباره به آن مراجعه کنید، نیز آسان خواهد کرد.

۷٫ یک موضوع خسته کننده را به موضوعی جذاب تبدیل کنید اگر خسته کننده بودن برخی از مطالب درسی، شما را از درس خواندن باز میدارد، باید بدانید که هیچ موضوع خسته کنندهای وجود ندارد و تنها ذهنهای ماست که گاهی رغبت به پرداختن به موضوعی را ندارد. یکی از راههای جذاب کردن مطالب، ایجاد سؤالهای متفاوت از داخل متن و پاسخ دادن به آنهاست. انجام این کار، در ایجاد ارتباط با موضوع، به شما کمک فراوانى میکند.

۸٫ به جای حفظ کردن مطالب، آنها را درک کنید یکی از راههاى مؤثر درس خواندن، درک موضوع و مطلب است تا آنکه بخواهید بدون فهمیدن مطلب، آن را حفظ کنید. به طور کلی، هرچه سالهای بیشتری را در مدرسه گذرانده باشید، مهارت ایجاد ارتباط بین دروس و موضوعات متفاوت، در شما افزایش مى‌یابد. درک و فهم مطالب به شما کمک میکند تا آسانتر به نتیجهگیری نهایی دست پیدا کنید، و از آنجایی که درک مطالب بسیار لذت بخشتر از حفظ کردن آنهاست، نه تنها مؤثر است، بلکه انگیزه شما را نیز افزایش خواهد داد.

۹٫ بخش‌هایی را که به خوبی درک نکرده‌اید، پیدا کنید  با توضیح دادن مطالب برای دوستان یا اعضای خانواده خود، چه به صورت رسمی و چه دوستانه، اطلاعات خود را در مورد موضوع عمیقتر کنید. با انجام این کار، بخشهایی را که به خوبی درک نکردهاید، پیدا خواهید کرد. به قول آلبرت انیشتین: «اگر نتوانید موضوعی را به صورت ساده توضیح دهید، پس آن را به خوبى درک نکردهاید».

۱۰٫ با ایجاد فواصلی کوتاه درس بخوانید تحقیقات نشان داده است  هنگامی که ما با ایجاد فواصل کوتاه درس می‌خوانیم، آن را بهتر یاد خواهیم گرفت. به این روش یادگیری، «یادگیری با ایجاد فاصله» میگویند. حافظه ما از طریق ارتباط بین نورونها شکل میگیرد. برای اینکه این مطالب به خوبی در ذهن ما جای گیرند، نورونها باید برای مدتی دست نخورده باقی بمانند. برای همین هم ما با ایجاد فواصل کوتاه بین مطالب، میتوانیم این زمان را به نورونها بدهیم تا اطلاعات تازه را در خود حفظ کنند؛ پس ابتدا مطلبی را که می‌خواهید مطالعه کنید،  انتخاب کنید، زمانی مشخص را به آن اختصاص دهید و با تمام شدن زمان تعیین شده، دست از مطالعه بردارید، چند دقیقه استراحت کنید و دوباره مطالعه را از سر بگیرید.   باید بدانید که هیچ موضوع خسته کننده‌ای وجود ندارد و تنها ذهن‌های ماست که گاهی رغبت به پرداختن به موضوعی را ندارد. یکی از راه‌های جذاب کردن مطالب، ایجاد سؤال‌های متفاوت از داخل متن و پاسخ دادن به آنهاست

آلبرت انیشتین: «اگر نتوانید موضوعی را به صورت ساده توضیح دهید، پس آن را به خوبى درک نکرده‌اید»

 ۱۱٫ از خودتان انتظار نداشته باشید که همواره و در همه حال، انگیزه در شما وجود داشته باشد         ممکن است عجیب به نظر برسد، ولی یکی از روش‌هایی که می‌توان انگیزه را در خود حفظ کرد، این است که از خود انتظار نداشته باشیم همیشه و در همه حال، انگیزه قوی در ما وجود داشته باشد. واقعیت این است که هیچ کسی نیست که همیشه و در همه حال، در خود احساس انگیزه را داشته باشد؛ پس همواره منتظر نباشید که احساس قوی انگیزه در شما زنده شود تا کارتان را آغاز کنید. باید قبول کنید که برخی از مواقع این حس را نخواهید داشت. به همین دلیل است که به ایجاد یک قاعده  درسی و تبدیل آن به عادت، نیاز دارید.

۱۲٫ مغزتان را تمرین دهید  برای ایجاد انگیزۀ درس خواندن، شما نیاز دارید که مغزتان را تمرین دهید. مغزتان را یک عضله در نظر بگیرید. تلاش برای افزایش توانایی‌تان در تمرکز، همانند تمرینات یک قهرمان دو میدانی است. همه چیز بستگی به تداوم تمرینات و پیشرفتی تدریجی دارد. مدام مغز خود را تمرین دهید؛ حتی زمانی که در حال درس خواندن نیستید. این کار را می‌توانید با انجام معما، حل جدول، بازی‌های فکری و خواندن مقالات علمی دنبال کنید. هر چه راه‌هایی را که برای تمرین دادن مغزتان استفاده می‌کنید، متنوع‌تر باشد، مغز شما قوى‌تر و انعطاف‌پذیرتر خواهد شد. درست مانند تمرینات فیزیکی، مغزتان نیز نیاز به استراحت و بازسازی خود دارد؛ پس حداقل به ۸ ساعت خواب احتیاج دارید، و حتی براى برخی از دانش‌آموزان ۹ تا ۱۰ ساعت خواب شبانه نیاز است. تغذیه مغزتان نیز بخش مهم دیگری از تمرین دادن آن است؛ پس با تغذیه درست و دریافت کافی اسیدهای چرب، عملکرد مغز خود را افزایش دهید.

۱۳٫ زمان خود را مدیریت کنید تنظیم برنامۀ درسی مناسب، نشان دهندۀ نوعی تعهد است که به ایجاد انگیزه در شما کمک می‌کند. برای هر مبحثی، فهرستی از مطالبی که باید بخوانید تهیه کنید. یک جدول زمانی درست کنید و ساعاتی از روز را، که قرار است به مطالعه اختصاص دهید، در آن مشخص کرده و سعی کنید که ساعات مطالعه‌تان در روزهای متفاوت، یکسان باشد تا برنامه درسی خود را راحت‌تر بتوانید به خاطر بسپارید و به آن عمل کنید. در انتهای هفته، جدول برنامه‌ریزی درسی خود را مرور کنید، و اگر احساس می‌کنید که از برنامه خود عقب هستید، سعی کنید که ساعات بیشترى را براى مطالعه به برنامه خود اضافه کنید.

۱۴٫ با گروه درس بخوانید بسیاری از دانش‌آموزان با درس خواندن در گروه انگیزه پیدا می‌کنند؛ البته قطعاً بسیار مهم است که گروه مناسبی را برای درس خواندن خود انتخاب کنید؛ گروهی که دارای افرادی متمرکز و منظم است. توصیه می‌شود که گروه درسی شما بیش از چهار نفر نباشد؛ زیرا تعداد زیاد افراد در گروه، موجب حواس پرتی می‌شود. هنگام درس خواندن در گروه، تعهد بیشتری در شما ایجاد شده و می‌توانید از یادداشت‌های یکدیگر استفاده کرده و یادداشت‌هاى خود را تکمیل کنید تا از روی یادداشت‌های درسی کامل‌تر و بهتری مطالعه کنید. هر فرد در گروه، نقطه ضعف‌ها و نقاط قوت متفاوتی دارد. شما می‌توانید در بالا بردن توانایی‌های خود از نقاط قوت یکدیگر کمک بگیرید (در حال حاضر می‌توانید در شبکه‌های مجازی، گروه‌های درسی تشکیل دهید).

۱۵ برای استراحت و آرامش خود برنامهریزی کنید وقتی شما روی درس خواندن برای امتحاناتی که نزدیک است، تمرکز می‌کنید، فراموش کردن زمانى براى استراحت، به راحتی اتفاق می‌افتد. به یاد داشته باشید، همان طور که قبلاً گفته شد، برای حفظ مطالب در ذهن، نیاز به ایجاد فواصل کوتاهی در زمان مطالعه دارید. در کل، برای یادگیری بهتر و کاهش استرس، نیاز به برنامه‌ریزی زمان برای استراحت دارید.

۱۶٫ به طور منظم ورزش کنید هنگامی که در حال آماده سازی خود برای یک امتحان مهم هستید، احتمال اینکه تحرکتان کاهش یابد، بسیار زیاد است. تا جایی که می‌توانید، سعی کنید که حداقل روزانه ۲۰ تا ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی داشته باشید. فعالیت بدنى منظم، درس خواندن را مؤثرتر و انگیزه شما را بیشتر خواهد کرد. فعالیت‌های هوازی مانند: شنا، پیاده روی و دویدن، به انتقال اکسیژن، خون و مواد مغذی به مغز کمک می‌کند و تمرکز شما را افزایش می‌دهد. حتى تحقیقات جدید نشان داده است که ورزش‌های سبک، بلافاصله بعد از مطالعه، به یادآوری و به خاطر سپردن بهتر مطالب، کمک فراوانى می‌کند (بی‌شک، در شرایط حاضر، انجام بعضی از ورزش‌ها مثل شنا امکان‌پذیر نیست).

۱۷٫ خود را در حالی تجسم کنید که کار را با موفقیت به انجام رساندهاید            اگر برای انجام کاری دچار مشکل شده‌اید، خود را در حالی تجسم کنید که آن کار را با موفقیت به انجام رسانده‌اید. روان‌شناسان ورزشی، به قدرت تجسم‌سازی، به عنوان تکنیکی برای انجام اهداف سخت، تاکید فراوان دارند. هنگامی که شما مدام خود را تجسم می‌کنید که کاری را با موفقیت به انجام رسانده‌اید، انجام این کار در واقعیت آسان‌تر خواهد شد؛ پس روزانه  چند دقیقه را به تجسم سازی خود در موفقیت به انجام رساندن کارهای سختی که در ذهن دارید، اختصاص دهید.

۱۸٫ به خود یادآوری کنید که این شرایط تا ابد ادامه نخواهد داشت درس خواندن برای امتحانات، دوی ماراتونی بدون خط پایان به نظر می‌آید، ولی هر امتحانی روزی تمام خواهد شد. این موضوع را، به خصوص زمان‌هایی که انگیزه خود را از دست می‌دهید، به خودتان یادآوری کنید. انجام این کار به شما کمک می‌کند که روی نوری که انتهای تونل وجود دارد تمرکز کنید.

۱۹٫ بیشتر روی پروسه درس خواندن تمرکز کنید، تا نتایج آن فکر کردن به نتیجه نهایی از همان ابتدا، درس خواندن را مشکل‌تر می‌کند. روی پروسه درس خواندن تمرکز کنید و هر روز به خاطر تکمیل مطالبی که برای آن روز برنامه‌ریزی کرده‌اید، خود را تشویق کنید. تمرکز کنید، کمتر از تلفن همراه خود استفاده کنید و عادات درس خواندن را در خود ایجاد کنید. با انجام درست پروسه درس خواندن، قطعاً نتایج نهایی خوبی را نیز کسب خواهید کرد.

۲۰٫ خود را از عواملی که موجب حواس پرتی شما میشود، خلاص کنید امروزه تعداد بی‌شماری از دانش‌آموزان، به خاطر استفاده از تلفن همراه، دچار حواس پرتی می‌شوند. فهرستی از تمام عواملی که موجب از بین رفتن تمرکز شما هنگام درس خواندن می‌شود تهیه کنید و تمام تلاش خود را بکنید تا تک تک آنها را از دور و بر خود حذف کنید. به عنوان مثال می‌توانید: – اینترنت خود را، جز مواقعی که کلاس «آن‌لاین» دارید یا قرار است از دبیر خود سؤال کنید، قطع کنید. – تلفن همراه خود را نیز جز مواقع لازم که کلاس دارید، در حالت پرواز قرار دهید. – تمام بازی‌های داخل موبایل یا کامپیوتر خود را حذف کنید. – پیغام‌های گروه‌های دوستی خود را روی حالت بی‌صدا تنظیم کنید.  

در نهایت، برای ایجاد انگیزه در خود، سعى کنید که نکات توصیه شده را به کار برید و زمان و دروس خود را مدیریت کنید تا بتوانید ذهن خود را به بهترین شکل به کار گیرید و مطمین باشید که به زودی از آن دسته دانش‌آموزانی خواهید شد که می‌توانند به خوبى روی هدفشان تمرکز کرده و انگیزه درس خواندن را در خود تقویت کنند.